Velduilen in Eemdijk
De samenkomst te Eemdijk februari / maart 2026 van een grote groep velduilen is een
opmerkelijke gebeurtenis. Tijdens de wintermaanden, in tegenstelling tot veel andere
uilensoorten, die solitair leven, vormen velduilen (en ook ransuilen) in de winter vaak groepen.
Deze groepen kunnen variëren van enkele individuen tot soms wel tientallen wanneer er in een
gebied een overvloed aan voedsel is (zoals tijdens een muizenplaag).
Velduilen houden zich dan op in groepen op de grond, verscholen in dichte begroeiing zoals
hoog gras, rietmoerassen, duinen of jonge aanplant. Ze verzamelen zich vaak in gebieden met
een hoge dichtheid aan veldmuizen, hun voornaamste prooi. Hoewel ze samen rusten, jagen ze
solitair. Het vormen van groepen biedt tevens bescherming tegen predatoren.
Velduilen zijn zwervers, ze trekken in het najaar vanuit Scandinavië en het noordoosten van
Europa naar Nederland en België om te overwinteren. De samenkomst is vaak afhankelijk van
de lokale beschikbaarheid van voedsel.
Ze zijn vaak actief in de schemering, maar in de winter jagen ze ook overdag, waardoor ze
vaker opvallen. Als u een slaapplaats van velduilen bezoekt, houd dan voldoende afstand om
verstoring te voorkomen. Als ze worden opgejaagd, verliezen ze de voordelen van de groep.
De velduil leeft in open, moerassige landschappen, duinen, kwelders, heidevelden en
uitgestrekte graslanden/akkers met veel muizen. Ze broeden op de grond en rust is
belangrijk. Het is een nomade die afhankelijk is van het voedselaanbod.
Belangrijkste kenmerken van hun leefgebied.
Open terrein, ze vermijden dichte bossen en bebouwde gebieden.
Gebieden met hoge dichtheden aan woelmuizen zijn cruciaal.
De nesten bevinden zich op de grond, vaak goed verscholen in lage vegetatie zoals duingras,
heide of op akkers.
Verspreiding in Nederland: Voornamelijk de Waddeneilanden (duinvalleien), kwelders en open
boerenland in Groningen en Friesland.
's Winters zijn ze vaker te vinden in (kust)polders en uitgestrekte graslanden.
In muizenrijke jaren kunnen ze zich ook op andere, onverwachte open plekken vestigen zoals
nu het geval was te Eemdijk, uniek voor Nederland.
Het was geweldig hiervan getuige te zijn. (24feb. 16st. en 1mrt.7st.)
Gertjan Langedijk
